- Το νέο σας βιβλίο με τίτλο «Ουρά για δύο» έχει έναν εντυπωσιακό τίτλο που κάνει τη φαντασία των παιδιών να ταξιδεύει. Για ποιο λόγο δώσατε στο βιβλίο σας αυτό τον τίτλο;
Κατ’ αρχάς, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω, τόσο για τη φιλοξενία στον ιστότοπό σας lovebooks.gr, όσο και για το βήμα που δίνετε σε νέους συγγραφείς -όπως είμαι κι εγώ- να προβάλλουν το έργο τους, σε ένα ευρύ κοινό, όπως είναι το κοινό σας.
Ο τίτλος του βιβλίου μου γεννήθηκε μέσα από την παρατήρηση και τη στοχαστική διάθεση, γύρω από τις ανθρώπινες σχέσεις -που μοιάζουν μάλλον και με τις «γατίσιες» σχέσεις. Η «ουρά» στο βιβλίο δεν είναι απλώς φυσικό χαρακτηριστικό των ζώων· είναι σύμβολο του εγώ, της μοναδικότητας, αλλά και της ιδιοκτησιακής αγάπης. Όταν δύο γάτες, τόσο διαφορετικές, φτάνουν να μοιράζονται μία ουρά, φτάνουν στην ουσία να μοιράζονται κάτι βαθύτερο: τον χώρο τους, την καρδιά τους, την ίδια τη φιλία. «Ουρά για δύο» σημαίνει πως ακόμα και αυτό που θεωρούμε αυστηρά δικό μας, μπορεί να γίνει κοινό όταν αγαπήσουμε αληθινά. Με άλλα λόγια, είναι ένα παραμύθι που μας θυμίζει πως, όταν η καρδιά έχει χώρο, ακόμα και μια "μισή ουρά" μπορεί να γίνει γέφυρα για "ολάκερη φιλία".
- Ανοίγοντας το βιβλίο, ο αναγνώστης ανακαλύπτει στις πρώτες σελίδες ότι η ιστορία είναι αφιερωμένη σε μια πραγματική γατούλα. Πείτε μας λίγα λόγια για αυτή την αφιέρωση.
Όπως είπατε, η αφιέρωση γίνεται σε μια αληθινή γατούλα που, πέρα από την παρουσία της στη ζωή μου, υπήρξε πηγή έμπνευσης, παρηγοριάς και άδολης αγάπης, τόσο δικής μου, όσο και των μαθητών/τριών μου. Εκείνη μας έμαθε πως η στοργή δεν χρειάζεται λέξεις, μόνο βλέμμα και χάδι. Ήταν μια αδεσποτούλα που φιλοξενήθηκε στον προαύλιο χώρο του σχολείου μας, όπου της παρείχαμε στέγη, τροφή, αγάπη και περίθαλψη. Ήταν σύντροφος ζωής, συνοδοιπόρος σιωπηλός, ψυχική παρουσία που μας δίδαξε πώς μοιάζει η αγάπη χωρίς λόγια, χωρίς απαιτήσεις, χωρίς ανταλλάγματα.
Η αφιέρωση είναι τρόπος να την κρατήσω ζωντανή μέσα από τις σελίδες, αλλά και να δείξω στα παιδιά ότι πίσω από κάθε ιστορία κρύβεται ένα κομμάτι από τη δική μας πραγματικότητα -συχνά τρυφερό, αληθινό, βαθιά ανθρώπινο.
- Η ιστορία του βιβλίου σας μεταδίδει πολλά ηθικά μηνύματα στα παιδιά που θα τα βοηθήσουν στη μετέπειτα ζωή τους. Κατά τη γνώμη σας, ποια είναι τα πιο σημαντικά διδάγματα του βιβλίου για τους μικρούς μας φίλους;
Η ιστορία αναπτύσσεται γύρω από την έννοια της ενσυναίσθησης, της αλληλοαποδοχής και της συναισθηματικής ωρίμανσης. Τα παιδιά καλούνται καθημερινά να ενταχθούν σε ομάδες -μια τάξη, μια παρέα, ένα σύνολο. Δεν είναι, όμως, πάντα εύκολο.
Μέσα από τη Φιφή και τη Ριρή, αλλά και τις μικρές ηρωίδες, τη Φένια και τη Δάφνη, τα παιδιά βλέπουν πως η ζήλια, ο ανταγωνισμός και η προκατάληψη είναι συναισθήματα υπαρκτά, που μπορεί να εμφανιστούν ακόμα και στις πιο αθώες ψυχές, όμως μπορούν να μεταμορφωθούν σε αγάπη όταν τους δοθεί χώρος και χρόνος.
Το βιβλίο αγγίζει επίσης την έννοια της αποδοχής -όχι της εύκολης, αυτονόητης αποδοχής, αλλά εκείνης που απαιτεί προσπάθεια, ενσυναίσθηση και υπέρβαση του εαυτού. Διδάσκει στα παιδιά ότι: Η φιλία δεν προκύπτει πάντα φυσικά -συχνά τη χτίζουμε μέσα από τις διαφορές και τις δυσκολίες. Η φιλία, τέλος, δεν είναι πάντα αυτονόητη, αλλά όταν καλλιεργείται με φροντίδα, γίνεται πολύτιμη και διαρκής.
Και, πάνω απ’ όλα, ότι «καμία ουρά δεν είναι αρκετή, αν δεν υπάρχει δίπλα της μια δεύτερη καρδιά, που να χτυπά στον ίδιο ρυθμό».
- Μέσα από την πλοκή βλέπουμε το φαινόμενο του εκφοβισμού στον κόσμο των ζώων, το οποίο στο τέλος καταρρίπτεται από τη δύναμη της αγάπης. Τι συμβουλή θα θέλατε να μοιραστείτε με παιδιά που υφίστανται σχολικό εκφοβισμό;
Ο εκφοβισμός δεν είναι απλώς σωματική βία· είναι και η απόρριψη, η ειρωνεία, η μη αποδοχή του διαφορετικού. Η Ριρή στο βιβλίο αντιμετωπίζει ακριβώς αυτό: την απομόνωση εξαιτίας της διαφορετικής της ουράς. Όμως, τελικά η αγάπη και η συγχώρεση γίνονται η γέφυρα προς την αποδοχή.
Θα έλεγα στα παιδιά πως η μοναξιά δεν είναι η μόνη διέξοδος. Όσο δύσκολο κι αν είναι, πρέπει να μιλούν, να ψάχνουν γύρω τους εκείνους που μπορούν να τους καταλάβουν. Και, το πιο σημαντικό, να μην νιώθουν ότι πρέπει να αλλάξουν για να αγαπηθούν. Η λύση έρχεται μέσα από τη δύναμη της κατανόησης και της συνύπαρξης.
Στα παιδιά τώρα, που υφίστανται εκφοβισμό, θα ήθελα να πω: δεν φταίτε εσείς. Μιλήστε. Ζητήστε βοήθεια. Να θυμάστε πως η διαφορετικότητά σας είναι το πιο δυνατό σας σημείο, και πως κάπου εκεί έξω, υπάρχει μια άλλη «μισή ουρά» που περιμένει να ενωθεί με τη δική σας.
- Έχετε γράψει πολυάριθμα παιδικά βιβλία που τα παιδιά έχουν αγαπήσει. Τι σας παρακινεί για να γράφετε παιδικά βιβλία;
Η αφορμή για τη συγγραφή του συγκεκριμένου βιβλίου και γενικά για την ενασχόλησή μου με την παιδική λογοτεχνία είναι η πολυετής παρατήρηση της συναισθηματικής και κοινωνικής συμπεριφοράς των παιδιών -μαθητών και μαθητριών μου. Το πώς προσπαθούν να ενταχθούν σε ομάδες, πώς συγκρούονται, πώς χτίζουν φιλίες. Αυτές οι καθημερινές, φαινομενικά απλές στιγμές είναι για μένα αστείρευτη πηγή έμπνευσης. Θέλω να δημιουργώ αφηγήσεις που βοηθούν τα παιδιά να κατανοούν καλύτερα τον εαυτό τους και τους άλλους.
Τα παιδικά βιβλία είναι για μένα ένας τρόπος να επικοινωνώ με το πιο καθαρό, άφοβο και φωτεινό κομμάτι του εαυτού μου. Με συγκινεί η απλότητα με την οποία τα παιδιά κατανοούν μεγάλα νοήματα. Με συναρπάζει η δυνατότητα να φυτέψεις έναν σπόρο μέσα τους -έναν σπόρο καλοσύνης, ελπίδας, αλληλεγγύης. Είναι σαν να ψιθυρίζεις σιγανά κάτι όμορφο σ’ έναν μελλοντικό κόσμο που μπορεί να γίνει καλύτερος.
- Η πένα σας έχει δοκιμαστεί όχι μόνο στο χώρο του παιδικού βιβλίου, αλλά και στη λογοτεχνία ενηλίκων. Τι προτιμάτε να γράφετε: λογοτεχνία για ενήλικες ή παιδικά βιβλία; Και για ποιο λόγο;
Η γραφή είναι ένα πολύμορφο μονοπάτι. Και οι δύο μορφές γραφής, θα έλεγα, πως έχουν τη δική τους μαγεία.
Από τη μία, στα διηγήματα ενηλίκων, βυθίζομαι στις σκιές της ύπαρξης και αναζητώ αλήθειες βαθιά θαμμένες στα άδυτα του ανθρώπινου ψυχισμού. Επίσης, στη λογοτεχνία ενηλίκων αναμετριέμαι με υπαρξιακά ερωτήματα, με τη μνήμη, την απώλεια, την ευθύνη, την ταυτότητα.
Από την άλλη, όμως, στην παιδική λογοτεχνία επιστρέφω στο φως: εκεί όπου η ελπίδα είναι ακόμα ρεαλιστική και το παραμύθι έχει τη δύναμη να διαμορφώσει χαρακτήρες. Ίσως εκεί νιώθω πως έχω περισσότερο χρέος -να προσφέρω δηλαδή στα παιδιά- εργαλεία να διαχειριστούν τον κόσμο γύρω τους με αγάπη και ενσυναίσθηση.
- Γνωρίζουμε ότι είστε πολυγραφότατη κι έτσι, σίγουρα θα ετοιμάζετε ήδη το επόμενο βιβλίο σας. Τι να περιμένουν οι αναγνώστες από εσάς αυτή τη φορά;
Το επόμενο βιβλίο μου είναι ήδη στο τυπογραφείο και ετοιμάζεται. Ο τίτλος του είναι «Χάρης και Χαβιέ» των εκδόσεων Ηλιαχτίδα.
Το βιβλίο αυτό, θα έλεγα, πως είναι κάπως διαφορετικό -ένα ξάφνιασμα ως προς τη θεματολογία του- αλλά συνάμα πολύ πολύ ενδιαφέρον, επειδή αναφέρεται στην αξία των παγκόσμιων βιβλιοθηκών και τη συνεισφορά τους στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά, μέσα από την ιστορία μιας μικρής νυχτερίδας.
Μάλιστα, επειδή η συγκεκριμένη σπάνια βιβλιοθήκη είναι υπαρκτή, καθώς και ο λόγος ότι φιλοξενεί στους χώρους της ένα μοναδικό φυσικό φαινόμενο -που συμβαίνει μόνο εκεί και σχετίζεται άμεσα με τα βιβλία της- πιστεύω πως θα αποτελέσει τροφή για πάρα πολλή σκέψη από τους αναγνώστες, σε μια εποχή, όπου οι νέες τεχνολογίες και οι οθόνες σαρώνουν τις ζωές μας.
Τέλος, να προσθέσω πως βρίσκονται υπό έκδοση και άλλα δύο παιδικά μου βιβλία και μία ποιητική συλλογή, για τα οποία όμως θα ήθελα να σας μιλήσω όταν θα είναι έτοιμα να κυκλοφορήσουν.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να πω πόσο σημαντική είναι για μένα η καλή μου συνεργασία με τους εκδοτικούς οίκους που με εμπιστεύτηκαν, καθώς και η συνεχής στήριξη και αγάπη των αναγνωστών μου, απ’ τους οποίους αντλώ δύναμη και έμπνευση για να συνεχίσω το έργο μου.
Μέλημά μου, πάντα, μέσα από ιστορίες μου, είναι να παντρεύω τον ρεαλισμό με τη συμβολική αφήγηση. Να κεντώ τον μύθο πάνω στα ανθρώπινα ερωτήματα, να δίνω φωνή σε χαρακτήρες που κουβαλούν συναισθηματικό φορτίο. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι ήρωες των βιβλίων μου θα συνεχίσουν να δίνουν, τόσο στους ενήλικες, όσο και στα παιδιά, τον χώρο ν’ ανακαλύψουν τον εαυτό τους μέσα από τις σελίδες.
Σας ευχαριστώ πολύ για την εξαιρετική φιλοξενία σας και ευελπιστώ να τα ξαναπούμε στο μέλλον, με αφορμή κάποιο άλλο βιβλίο μου!
Ετικέτες: Ουρά για δύο, Έλενα Αγγελοπούλου, εκδόσεις Μιχάλη Σιδέρη, συνέντευξη με Έλενα Αγγελοπούλου
Λογοτεχνία, παιδικά βιβλία, ποίηση
Όταν η φιλία δυσκολεύεται να βρει τον τρόπο για να μας αγγίξει και η αποδοχή από τους άλλους μοιάζει με χαμένο παιχνίδι, η μοναξιά δεν πρέπει να είναι η μόνη μας επιλογή… Η περιπέτεια δύο «κοριτσιών», που παρόλη τη διαφορετικότητά τους και τη ζήλια τους, κατάφεραν να γεφυρώσουν τις διαφορές τους, και να ενώσουν μαζί με τις ουρές και τις καρδιές τους, για να ζήσουν μία μοναδική και αληθινή φιλία… Ένα παραμύθι που μας μιλά για τη φιλία και την αποδοχή, μέσα σε έναν κόσμο ανταγωνιστικό, που δεν αγαπά τις «μισές ουρές», αλλά που μπορεί, αν θέλει, ν’ αναδείξει και ν’ αγκαλιάσει τις «ολάκερες φιλίες».
Μάθετε τα πάντα για το νέο παιδικό βιβλίο της Κατερίνας Μαρτζούκου.
